dodaj wizytówkę

Witamina D ratuje życie?

Witamina D3 zmniejsza śmiertelność starszych osób, zwłaszcza kobiet z domów opieki – wskazuje najnowsza analiza Cochrane Library, niezależnej internetowej bazy przeglądów naukowych na ważne tematy medyczne.

Z licznych dotychczasowych badań wynika, że optymalny poziom witaminy D w organizmie ma pozytywny wpływ na ludzkie zdrowie i może obniżać ryzyko nie tylko osteoporozy i złamań, ale też chorób układu krążenia oraz niektórych nowotworów złośliwych.

Jednak analizy dotyczące skuteczności witaminy D w zmniejszaniu śmiertelności ludzi nie doprowadziły do jednoznacznej konkluzji. Nie udało się tego dowieść nawet w opublikowanej kilka lat temu przez Cochrane Library metaanalizie (tj. analizie wyników wielu przeprowadzonych wcześniej badań).

W międzyczasie pojawiło się jednak więcej prac na ten temat, dlatego naukowcy z międzynarodowego zespołu dokonali nowej analizy. W tym celu wybrali 50 badań spełniających pewne kryteria, które łącznie objęły ponad 94 tys. osób o średniej wieku 74 lata. Wszyscy uczestnicy pochodzili z krajów bogatych. Niemal 80 proc. Z nich stanowiły kobiety. W badaniach tych część pacjentów zażywała witaminę D średnio przez dwa lata, a część nie stosowała nic lub brała placebo.

„Nasza analiza wykazała, że witamina D3 redukuje śmiertelność o 6 proc. Oznacza to, że trzeba by podawać preparat z tym związkiem 200 osobom przez ok. 2 lata, by ocalić dodatkowo jedno życie” – komentuje współautor najnowszej pracy przeglądowej dr Goran Bjelakovic z Uniwersytetu w Niszu w Serbii dr Bjelakovic.

Witamina D3 (inaczej cholekalcyferol), występuje naturalnie w organizmach zwierzęcych, również w ludzkim. Powstaje w skórze pod wpływem promieni UV. Naukowcy nie stwierdzili wyraźnych korzyści z przyjmowania innych form witaminy D, jak np. witamina D2 (ergokalcyferol) występująca naturalnie w roślinach czy syntetycznych odpowiedników witaminy D – alfakalcydol lub kalcytriol. Zaznaczają jednak, że zgromadzili znacznie mniej danych odnośnie przyjmowania tych postaci witaminy D, dlatego wnioski na ten temat trzeba formułować bardzo ostrożnie. Wcześniej pojawiały się też doniesienia i sugestie, że zażywanie witaminy D może obniżać ryzyko nowotworu złośliwego.

Najnowsza praca nie potwierdziła jednak, by osoby, które to robią, rzadziej umierały na raka. Okazało się również, że zażywanie alfakalcydolu i kalcytriolu znacznie zwiększa ryzyko hiperkalcemii (tj. podwyższenia poziomu wapnia we krwi), a stosowanie witaminy D3 łącznie z wapniem wyraźnie zwiększało częstość kamicy nerkowej.

Jak podkreślają autorzy, wcześniejsze analizy na temat skuteczności witaminy D w prewencji różnych chorób i w redukcji śmiertelności nie uwzględniały wielu informacji i nie brały pod uwagę wpływu jej poszczególnych form na śmiertelność.

Głównym źródłem witaminy D w organizmie człowieka jest skóra, która produkuje ją pod wpływem promieni słonecznych. Spośród pokarmów, najbogatsze w ten związek są tłuszcze ryb morskich, zwłaszcza tran, czyli tłuszcz z wątroby dorsza atlantyckiego. Zawiera ją również mleko i jego przetwory. Suplementy witaminy D najlepiej zażywać po konsultacji z lekarzem.

O witaminie D3
Głównym źródłem witaminy D3 jest jej synteza w skórze pod wpływem działania promieni słonecznych oraz podaż z pokarmem. Ilość witaminy D3 określa się w jednostkach międzynarodowych IU (1 mikrogr = 40 IU).

Witamina D3 jest syntetyzowana w skórze z 7-dehydrocholesterolu, który pod wpływem promieniowania UVB o długości fal 290-315 nm przekształca się w prewitaminę D, która jest niestabilna termodynamicznie i szybko przekształca się w bardziej stabilną formę witaminy D3. Następuje to głównie w trakcie pierwszych 30 minut naświetlania (dalsza ekspozycja na promieniowanie powoduje powstawanie nieczynnych metabolitów: lumisterol, tachysterol czy toxisterole), dlatego też osoby długo przebywające na słońcu nie mają objawów zatrucia witaminą D3.

Synteza witaminy D3 w skórze zależy od wielu czynników: stopnia nasłonecznienia, szerokości geograficznej, pory dnia, pory roku, eksponowanej części ciała, korzystania z solarium, karnacji skóry, masy ciała (wskaźnik BMI – Body Mass Index), ilości tkanki tłuszczowej organizmu, grubości pokrywy chmur oraz stopnia zanieczyszczenia powietrza. Na podstawie badań przeprowadzonych w USA wykazano, iż w przypadku nasłonecznienia UVB powodującego rumień (1 MED = Minimal Erythemal Dose), produkowane jest około 10.000-25.000 IU witaminy D3. W przypadku rasy białej, wystarczy więc około 4-10 minut ekspozycji na promieniowanie UVB, natomiast w przypadku rasy czarnej czas ten wynosi 60-80 minut. Najwyższa synteza witaminy D3 odbywa się w południe, kiedy to stosunek UVB do UVA jest największy (wiosna, lato, jesień).

W Polsce synteza skórna jest efektywna od 3 godzin/dobę w marcu i wrześniu do 9 godzin/dobę w czerwcu i lipcu.

Witamina D3 występuje w niewielu pokarmach: tłustych rybach (makrela, łosoś, sardynki), tranie, jajach kurzych, wątrobie. Dostępny w aptekach tran zawiera najczęściej około 1000 IU/5 ml. Także mieszanki mleczne, kaszki lub mleka modyfikowane zawierają w swym składzie witaminę D3. W USA coraz więcej pokarmów ogólnie spożywanych np. sok pomarańczowy, mleko, płatki śniadaniowe, chleb jest wzbogacanych w witaminę D3.

Witamina D3 wpływa na ilość wchłanianego z przewodu pokarmowego wapnia. Przy odpowiedniej ilości tej witaminy w organizmie pula wchłanianego wapnia spożywanego w pokarmach wynosi od 30% do 80%, natomiast przy niskim poziomie witaminy D3 jest to jedynie 10-15%.

Badania ostatnich lat zwracają uwagę na plejotropową funkcję witaminy D3 w zakresie wpływu nie tylko na gospodarkę wapniowo-fosforanową, wodno-elektrolitową i hormonalną, ale także na zjawiska związane z proliferacją i różnicowaniem komórek należących do układu immunologicznego, co wydaje się mieć ścisły związek z etiopatogenezą niektórych schorzeń z kręgu chorób autoimmunologicznych czy nowotworowych.

Na podstawie badań przeprowadzonych w populacji polskiej, niedobór witaminy D3 poniżej 20 ng/ml stwierdzono u 30% młodzieży i aż u 70% młodych kobiet*). Główne przyczyny niedoboru to obniżenie syntezy skórnej związane z karnacją skóry, szerokością geograficzną, zanieczyszczeniem powietrza, znacznym stopniem zachmurzenia, stosowaniem do smarowania skóry filtrów UVB oraz zmniejszona podaż witaminy D z pokarmem np. wyłączne karmienie piersią, czy też w przebiegu chorób z zaburzeniem wchłaniania witaminy D (celiakia, mukowiscydoza, atrezja dróg żółciowych) oraz w przypadku zaburzonej syntezy lub wzmożonej degradacji 25(OH)D3 (przewlekłe choroby wątroby oraz leki takie jak izoniazyd, ryfampicyna).

Szeroki zakres działania witaminy D3 podkreśla konieczność odpowiedniej jej suplementacji nie tylko w okresie wczesnego dzieciństwa. Wykazano związek niedoboru tej witaminy nie tylko z zaburzeniami przemiany wapniowo-fosforanowej, ale także ze schorzeniami z kręgu chorób autoimmunologicznych, nowotworowych, bądź dotyczących przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego czy nerwowego. Zobowiązuje to do monitorowania jej poziomu i ewentualnej suplementacji we wszystkich grupach wiekowych, także w wieku dojrzałym.

Źródło:
*) Płudowski P., Karczmarewicz E., Czech-Kowalska J., Kryśkiewicz E., Skorupa E., Dobrzańska A., Gruszfeld D., Łukaszkiewicz J., Lorenc R.S.: Nowe spojrzenie na suplementację witaminą D. Standardy Med. Pediatria, 2009, 6, 23-41.
Opracowano na podstawie informacji: PAP, Medycyna Wieku Rozwojowego.

Źródło:
http://www.solarium.net.pl/
"SOLARIUM & Fitness" nr 4/2011, str. 8-9


Galeria

Pozostałe z tej kategorii

Błonnik posprząta w jelitach

06/12/2013 13:58:34

Już w 400 r. p.n.e. Hipokrates napisał, że ze trawienie jest źródłem wszelkiego zła. To co jemy wpływa na właściwe funkcjonowanie układu trawienia. Wybierając zdrowe i odpowiednie składniki możemy w pełni wykorzystać pożywienie. Proces... więcej

Mleko, pić czy nie?

10/09/2013 20:35:28

Dobrodziejstwo czy przekleństwo współczesnej diety? Z jednej strony „pij mleko – będziesz wielki”, a z drugiej „biała śmierć”. Aż trudno uwierzyć, że oba hasła dotyczą tego samego produktu. Zwolennicy i... więcej

Pierwszy krok do zmiany myślenia

07/11/2012 14:54:43

Myślenie jest nawykiem. Sposób w jaki myślimy, sposób w jaki interpretujemy rzeczywistość, to procesy, które zachodzą w naszej głowie automatycznie. To utarte przez lata wzorce myślenia, które niełatwo jest... więcej

Płatki śniadaniowe. Wiesz co jesz?

23/10/2012 11:44:59

Reklama na temat korzystnego wpływu codziennego spożywania różnego rodzaju płatków śniadaniowych, musli, czy nawet ostatnio batoników, które rzekomo mogą zastąpić nam śniadanie, jest dość agresywna i coraz więcej... więcej

Posiłek w kolorach tęczy

01/10/2012 20:03:29

Nikogo już chyba obecnie nie trzeba przekonywać o celowości codziennego spożywania warzyw i owoców. Są one bezcennym źródłem błonnika, witamin i minerałów, ale oprócz całego bogactwa wartości odżywczych, dostarczają... więcej